پادکست را بهتر بشناسیم

تهیه و تنظیم: مجید شب انگیز

استاد راهنما: سرکار خانم صراف

مقدمه

 پادكست جديدترين تكنولوژي توليد و نشر محتواي صوتي در اينترنت است . به وسيله  پادكست مي توان صداي خود را در اينترنت منتشر كرد ومي‌توان يك راديو آماتوري شخصي باشد.

 واژه پادكست از طرف لغت‌نامه آمريكايي «آكسفورد» به عنوان واژه‌ سال انتخاب شد. اين لغت نامه پادكست را اينطور معرفي كرده است: «برنامه  راديويي كه ديجيتالي ضبط شده و براي دانلود و قراردادن در دستگاه هاي شخصي پخش صدا در اينترنت گذاشته مي‌شود.» در لغت نامه اينترنتي ويكي پويا هم در توضيح كلمه پادكست اينطور آمده است: پادكست يا پادپخش يكي از روش‌هاي انتشار پرونده بر روي اينترنت و نام عمومي نوعي برنامه  آوايي است كه توسط كاربران معمولاً به سوي يك پخش كننده موسيقي ديجيتال وعموماً يك آي‌پاد(Ipod) به شكل يك فايل صوتي ساخته شده ،‌با استفاده از اينترنت بر روي رايانه هاي خانگي و يا پخش كننده‌هاي ديجيتال پياده مي‌شود.

تاريخچه پادكست

 اولين بار مفهوم>

 اين روش وبلاگ‌نويسي تا سال 2003 پيشرفت كرد و وبلاگ‌نويسي را به سمت جديدي‌ برد.نمونه‌اي تاثيرگذار استفاده از اين فناوري در وبلاگ  كريستوفر ليدون نويسنده‌ سابق نيويورك تايمز بود. در اكتبر سال 2003 بود كه اولين بار از iTunes براي انتقال محتواي آر. اس اس به آي پاد استفاده شد. آدام‌كوري برنامه‌اي براي انتقال از آر. اس اس به آي‌پاد ارائه كرد كه iPodder نام داشت.

 در فوريه 2004 بن همرسلي در روزنامه گاردين مقاله اي نوشت كه درآن به كار ليدون اشاره مي‌كرد براي شرح اين كار كلمات مختلفي به كاربرد كه در بين آن پادكست هم به چشم مي‌خورد. به اين ترتيب  اولين استفاده از اين كلمه توسط بن ‌همرسلي بود ،‌كم كم توليد كدهايي مانند iPodder در سال 2004 به سرعت زياد شد. بعد از اين وب‌سايت‌ها وابزارهاي مختلف با موضوع پادكست گسترش پيدا كرد.

 بنگاه‌هاي خبري مثل BBC برنامه هاي راديويي با كمك پادكست راه‌اندازي كردند. و شركت اپل امكان دريافت پادكست را به نرم افزار ‌ iTunesافزود و درسال 2005 نسل جديدي‌ از آي‌پاد‌ها با قابليت پخش فيلم به بازار ارائه شد. در اواخر سال 2005 دستگاه‌هاي بازي قابل حمل شركت سوني هم از آر. اس‌اس 2.0 پشتيباني مي‌كرد.

 واژه و معادل فارسي پادكست

پادكست از تركيب دو واژه Broadcast  وIPod تشكيل شده است . آي‌پاد نام پخش‌كننده موسيقي شركت اپل است و برودكستينگ به زبان انگليسي به معناي انتشار است.

 ازجمله معادل هاي پيشنهاد‌ شده براي پادكست در فارسي،«پادپخش» است كه تركيب كلمات آي‌پاد  وپخش به عنوان معادل كست است وتركيب يك لغت فارسي وانگليسي است .واژه هاي وبلاگ صوتي، راديو اينترنتي و راديونت هم ازجمله ديگر لغات پيشنهادي براي معادل پادكست هستند كه هنوز در مورد هيچ كدام ثباط وجود ندارد. هر چند عده‌اي نيز پادكست را سرواژه كلمات (Narrowcasting Personal On-Demand) مي‌دانند كه واژه Narrowcasting  به معني ارسال محدود در مقال broadcasting به معني ارسال به صورت كلان به كار رفته است . واژه‌نامه جديد آمريكايي آكسفورد واژه‌ي پادكست را برترين واژه سال ناميده است . اين لغتنامه تعريف لغوي اين واژه را نيز بدين شكل آورده:

  «برنامه‌اي راديويي يا مشابه كه ديجيتالي ضبط شده و جهت دانلود كردن براي دستگاه‌هاي شخصي پخش صدا در اينترنت گذاشته مي‌شود.»

پادكست  چيست؟

 پادكست ( به انگليسي :Podcast) يا پادپخش انتشار مجموعه‌اي پرونده‌هاي رسانه ديجيتال است كه توزيع آن در اينترنت با استفاده از فيدصورت مي‌گيرد، و توسط كاربران معمولاً بر روي يك پخش‌كننده موسيقي ديجيتال قابل دريافت و پخش است . اين روش ارائه محتوا در سال 2004 محبوبيت و گسترش يافت .

 براي دريافت آن ، معمولاً از برنامه‌هاي خبر خوان كه ازخدمات وب استفاده مي‌كنند استفاده مي‌شود و بر روي رايانه‌هاي خانگي و با پخش‌كننده هاي موسيقي ديجيتال قابل پياده‌سازي است . قابل ذكر است كه عمل دريافت پادكست را پادكچ ( به انگليسي:Podcatch) مي‌گويند.

  پادكست چيزي شبيه يك شوي تلويزيوني است كه با فرمت صدا منتشر ميشود و شايد يك وبلاگ است كه با فرمت صدا ايجاد ميشه ونه بصورت متن، پادكست ‌ها نيز مانند وبلاگ‌ها داراي موضوعات مختلفي هستند. ورزشي،‌ علمي،‌ تاريخي،‌ طنز،‌ خبري و غيره.

 چيزي كه در مورد پادكست‌ها جالب است حالت صوتي آن‌ها است كه علاوه بر دارابودن جذابيت شنيداري شما را قادر ميسازد تا  آن را روي كامپيوتر خود دانلود كنيد و بعداً‌ آن را روي (كامپيوترهاي شخصي)[1] و يا (دستگاه پخش فايلهاي صوتي )[2]خود گوش كنيد. وقتي شما صداي شخص گوينده را به جاي فونت‌ هاي كامپيوتر ميشنويد، حس نزديك تري نسبت به گوينده پادكست داريد كه در متون يك وبلاگ به راحتي حس نمي‌شود.همين موضوع باعث رشد سرويس‌هاي بزرگي شده است كه به شما  پادكست رايگان مي‌دهند.

 ويژگي‌هاي پادكست

 در سايت لوسين شبكه پادكستينگ فارسي .ir www.podcasting  موارد زير  به عنوان كاربرد‌هاي پادكست بر شمرده شده است :

1- ايجاد ايستگاه‌هاي راديويي اينترنتي شخصي با كمترين هزينه وتوسط يك دستگاه رايانه شخصي.

2- آموزش الكترونيكي و غير حضوري در مواردي كه احتياج به توضيح شفافي وجود دارد.

3- كتاب‌خواني، شعر وشاعري،‌پخش موسيقي،‌ تبليغ خدمات و محصولات ،‌ ارتباطات مردمي و روابط عمومي، رپورتاژ گزارشگري، توليد برنامه‌هاي تفريحي و سرگرم‌كننده از قبيل جدي و لطيفه، فال، قصه‌گويي و آموزش براي كودكان .

4- ساخت وبلاگ‌هاي صوتي كه درآن وبلاگ‌نويسي بجاي نوشتن مطالب شخصي در اينترنت با مخاطبين خود حرف مي‌زند و صداي ضبط‌ شده را روي وبلاگ‌ قرار مي‌دهد.

 تفاوت پادكستينگ باساير روش‌ها

 پادكستينگ نيز مانند روش‌هاي ديگرارائه محتويات رسانه‌اي بر روي اينترنت( به عنوان مثال پخش‌ راديويي و( streaming online Audio/Video ) از ارسال پرونده استفاده مي‌كند. اما پادكستينگ داراي چند تفاوت عمده با اين روش‌هاست:

1- پادكستينگ برخلاف ساير روش‌هاي ارائه محتواي صوتي كه به روش   Technology Push كار مي‌كنند، براساس روش Pull Technology است .يعني ،‌در اين روش، مصرف‌كننده براساس تقاضاي مشخص خود، به محتواي وب دسترسي دارد و مانند راديو،‌ مطالب به او تحويل داده نمي‌شود بلكه او آنها را براساس نياز خود تحويل مي‌گيرد.

2- در اين روش، مصرف كننده محتواي مورد نظر را توسط دستگاه‌هاي پخش غير  از رايانه نيز استفاده مي‌كندو در زمان  استفاده، لزوماً نيازي به دسترسي به كامپيوتر نيست.معمولاً دستگاه‌هايي كه مي‌توان پادپخش‌ها را روي آن‌ها شنيد، همان دستگاه‌هاي پخش موسيقي ديجيتالي هستندكه عموماً بسيار كوچك و قابل حمل‌اند.  درنتيجه كاربر در هر زمان و مكاني قادر به استفاده از محتواي صوتي خواهد بود.

 3-محتوا پس از دريافت از اينترنت، بدون نياز به ارتباط با اينترنت، قابل استفاده خواهد بود درحالي كه در ساير روش‌ها، نياز به حفظ ارتباط اينترنتي براي استفاده  از محتوا وجود دارد.

4- در اين روش، امكان شنيدن هر بخش از محتوا، جلو و عقب بردن آن ،‌شنيدن محدوده‌ي خاص از محتوا و ساير كنترل‌ها از طرف كاربر ممكن است .كاربر به هر تعداد بار كه بخواهد مي‌تواند محتوا را گوش دهد درحالي كه در راديو اينترنتي، چنين امكاني‌ به خودي خود وجود ندارد.

5- در اين روش، نيازي به مراجعه‌ به وب‌گاه‌هاي مختلف براي دسترسي به انواع محتويات نيست و با تنظيم نرم‌افزار  و افزودن نشاني پادپخش مورد نظر به فهرست، كپي محتوا به رايانه و در نهايت به دستگاه‌ پخش آن بطور اتوماتيك انجام شده و كاربر هميشه آخرين و جد يدترين اطلاعات را دردستگاه‌ پخش محتواي صوتي خود خواهد داشت.

گسترش و محبوبيت پادكست

 در سال 2005 ميلادي ناسا صداي يكي از فضانوردان اين سازمان را كه درجريان يك سفر فضايي ضبط شده بود به شكل پادكست روي سايت قرار داد . درجريان سفر شاتل ديسكاوري به دور كره‌ي زمين، انستيتو رابينسون از سرنشينان شائل فضايي يك پيام چند دقيقه‌اي از صداي خودش ضبط كرد كه چند روز اين پيام به شكل پادكست به روي سايت ناسا قرار گرفت. اين روش با افزايش محبوبيت دستگاه پخش موسيقي ديجيتالي آي پاد به عنوان روشي آسان براي به اشتراك گذاشتن محتويات صوتي از طريق اينترنت بوجود آمد.

 چگونه يك پادكست بسازيم

 مرحله اول راه‌اندازي پادكست، ضبط برنامه است . شما مي‌توانيد با كمك يك دستگاه ضبط صداي ديجيتال (voice recorder) يا بوسيله يك ميكروفن و دستگاه كامپيوتر صداي خود را ضبط كنيد. پس از ضبط صدا يا بوسيله‌ نرم‌افزار هاي ويرايش صدا، ‌صداي خود  را ويرايش كنيد واحياناً به آن‌ موسيقي يا صداهاي ديگر بيفزاييد از جمله نرم‌افزارهاي حرفه‌اي ويرايش صدا سوند فورژ(Sound forge) وكول اديت (Cool Edit)

هستندكه ازآنها براي ويرايش برنامه هاي حرفه‌اي راديوي هم استفاده مي‌شود. البته شما حتي احتياج به اين نرم‌افزار هاي حرفه‌اي نداريد و مي‌توانيد يك نرم‌افزار‌ رايگان و ساده‌تر را از اينترنت قابل است  مناسب به نظر مي‌رسد، پس از تهيه فايل‌ ام پي تري(Mp3) شما بايد فايل آر. اس اس(RSS) هم براي پادكست تان تهيه كنيد. با حضار شدن فايل‌هاي شما بايد آن‌هار ا در فضايي مناسب در اينترنت قرار دهيد تا براي ديگران هم قابل دسترس باشند.

 نكات مهم در تهيه پادكست

 در تهيه يك پادكست خوب بايد نكاتي را رعايت كنيد كه در ذيل به آنها مي‌پردازيم:

 چيزي براي گفتن داشته باشيد. شما حتي مي‌توانيد براي يك ساعت بحث كنيد و از هر دري چيزي بگوييد.

2- آمادگي داشته باشيد. قبل از شروع، يادداشت‌هاي دقيق خود را از قبل  آماده كنيد و اثر  اگر قرار است با كسي مصاحبه كنيد،‌ سئوال‌هاي خود را قبلاً بنويسيد. البته اجازه ندهيد كه وقتي مي‌توانيد يك چيز جالب‌تري را در لحظه بگوئيد، يادداشت‌هاي شما مانع اين كار شوند و ازخلاقيت شما جلوگيري مي‌كنند.

3- كوتاه بگوئيد در شروع كار كه هنوز شنوندگان با شما آشنايي ندارند و در واقع قرار است وقت خود را به شنيدن صحبت‌هاي يك نفر جديد صرف كنند، توليد پادكست‌هاي 20 تا 30 دقيقه مناسب‌تر است . اگر شنوندگان از برنامه‌هاي كوتاه شما خوششان بيايد، ابداً برنامه‌هاي بلندتر‌ شما را نيز گوش خواهند داد.

4- از ابزارهاي مناسب بر اي ضبط صدا استفاده كنيد. اگر صداي شما شبيه ضبط صدا در يك حمام باشد قطعاً شنوندگان گوش نخواهند داد. نحوه توليد و ويرايش پادكست را ياد بگيريد. در زمان مصاحبه نيز، حرف گوينده را قطع نكنيد. بايد بدانيد كه چه زمان شما بايد صحبت كنيد و چه زمان شخص مورد مصاحبه.

5- خودتان باشيد. اگر واقعاً يك ژورناليست سرشناس و  يا يك گوينده راديو نباشيد ممكن نيست بتوانيد چنين موضوعي را به شنونده‌ با تقليد، تلقين كنيد. سعي در تقليد صدا يا صحبت در مورد موضوعاتي كه اطلاعي ازآنها نداريد، نكنيد د ر مورد موضوعات  مورد توجه و سطح دانش‌خود صحبت كنيد،‌ حتي اگر موضوع سرگرم‌كننده باشد .

6- منحصر به فرد باشيد. پادكست‌هاي معروف با شنوندگان زياد، آنهايي هستند كه منحصر به فرد واصل هستند. مردم به موضوعات كپي‌برداري شده شما از سايرين، گوش نخواهند داد. ولي اگر منحصر به فرد باشيد، شنونده‌هاي خاص خود را خواهيد داشت. توليد پادكست احتياج به خلاقيت دارد.

 7- برنامه‌ دقيق و سرفصل فعاليت پادكست خود را ارائه كنيد. در اين صورت  شنوندگان از قبل مي‌دانند كه به چه چيزي و در چه زماني قرار است گوش دهند. نرم‌افزار‌هاي جديد  حتي امكان بخش بندي برنامه ها را به شما مي‌دهند و اين موضوع در ساختن برنامه‌هاي شما موثر است .

8- از موسيقي فقط براي پركردن زمان استفاده نكنيد. اگر قرار است در برنامه‌ خود از موزيك استفاده كنيد، از آن فقط به عنوان موزيك و نه براي پر كردن زمان استفاده كنيد و در انتخاب موزيك دقت كنيد كه مناسب برنامه شما باشد . از موزيك هاي نامناسب و ناهنجار استفاده نكنيد.

9- در مجموع، توليد پادكست مانند توليد هر نوع محتواي كيفي ديگر مانند متن، موزيك، فيلم و غيره است . در توليد پادكست بايد از ابتكار، ‌خلاقيت و اصالت استفاده كنيد تا شنوندگان خاص خود را پيدا كنيد. براي بقا در اين عرصه، كاري كنيد كه مردم هر بار با ولع خاصي به سراغ پادكست شما بروند.

 اولين سرويس پادكست فارسي

Persian  cast 

 پرشين كست: اولين سرويس پادكست فارسي است كه علاوه بر يك وبلاگ جمع و جور، يك پادكست نيز به شما ميدهد كه فايل‌هاي صوتي گفتار هاي خود را در آن آپلود كنيد وديگران علاوه بر  ديدن متن وبلاگ شما، صداي شما را نيز بشنوند.

 شما مي‌توانيد براي صداي پس زمينه پادكست خود از موسيقي هاي ملايم استفاده كنيد تا پادكست جذاب‌تري داشته باشيد( امكانات سرويس پرشين كست) تعدادي از پادكست‌هاي فعال اين سرويس به شرح زير است. بعد ازوارد شدن در هر وبلاگ علاوه بر شنيدن پادكست‌، لينك دانلود پادكست‌ها نيز در دسترس است:

1 : حرف آخر :                                           8 – من وسايت

2 – حضور .....1                                          9 – راديو يورهود

3 – ضد اخلاق                                             10 -  وقايع شنيدني

4- راديو صداي شرقي                                  11 – مرجان زير باران

5 – مهر                                                       12- حقوق كست

6 – ايران سر بلند                                          13 – عسل

7 – قصه هاي ليلا                                           14 – ناشناخته

 فهرست پادكست‌هاي فارسي

•        راديو اينترنتي صداي آسمان-وب گاه

•        بي.بي.سي-روزهفتم ،بهزاد بلور، از لندن، بريتانيا، وب گاه

•        راديو كالج پارك، گروهي از دانشجويان ايراني دانشگاه مريلند، از كالج پارك، امريكا، وب گاه

•        راديو هودر، حسين درخشان، از تورنتو، كانادا، وب گاه

•        راديو PMC-پخش 24 ساعته موزيك

•        خبرگزاري ميراث فرهنگي، سام فرزانه، مصطفي قوانلو قاجار، مهدي احمدي، وب‌گاه

•        راديو وبلاگ 1807 ،‌نيما نيليان از بلژيك-وب‌گاه

•        راديو يك پزشك، دكتر عليرضا مجيدي از تهران، وب گاه

•        راديو نداي امروز، امين ثابتي از زاهدان ،‌وب‌گاه

 چگونه پادكست خود را درموتور‌هاي جستجو ثبت كنيم؟

 سايت ياهو بزرگترين سرويس جستجو و ثبت پادكست ها را راه‌اندازي نموده است و شما را قادر مي سازد تا درميان ميليون ها پادكست جستجو كنيد. همچنين در اين سايت شما مي‌توانيد براحتي پادكست خود را با موضوع خاصي ثبت كنيد.براي ثبت پادكست خود به آدرس podcasts.yahoo.com/publish مراجعه كنيدو لينك فيد پادكست خود را وارد كنيد تا پادكست‌هاي شما نيز در نتايج جستجوي ياهو ظاهر شوند

منابع :

1-اينترنت       www. Persianwebloy . ir

 Fa . wikipefia . org                         

2- تحقيقات روابط عمومي /فروردين 1386/شماره 36    صفخه 80 و 81

3 – ماهنامه دنياي كامپيوتر و ارتباطات سال پنجم شماره 40  صفحه  46     41 صفحه  40